Muzeum Okręgowe Ziemi Kaliskiej jest instytucją powołaną w celu gromadzenia i trwałej ochrony naturalnego i kulturowego dziedzictwa Kalisza i regionu kaliskiego.
Historyczne znaczenie Kalisza stało się podstawą utworzenia jednego z najstarszych muzeów regionalnych w Polsce. Od epoki neolitu Kalisz był jednym z ważniejszych ośrodków osadnictwa. Materialne pozostałości tego procesu uczyniły miasto istotnym miejscem na archeologicznej mapie Polski. Właśnie to stało się jednym z głównych motywów organizacji wystawy poświęconej zabytkom archeologicznym. Inicjatywę tę podjęto w 1883 roku, jednakże z powodu oporu władz carskich wystawę udało się zrealizować dopiero w roku 1900. Od tej pory dzieje kaliskiego muzeum stały się częścią historii miasta, którą dokumentuje. Sześć lat później powstało Muzeum Archeologiczne, a w 1914 roku Muzeum Ziemi Kaliskiej. Zasoby muzeum szczęśliwie przetrwały I wojnę światową, pomimo niemal całkowitego zburzenia Kalisza już w pierwszym roku jej trwania. Niestety sukcesywny rozwój muzeum został przerwany wybuchem II wojny światowej, w wyniku której nastąpiła niemal całkowita utrata zbiorów. Po wojnie muzeum wznowiło swoją działalność ekspozycją w 1948 roku. W 1975 roku muzeum uzyskało rangę wojewódzkiej instytucji kultury i nadano mu nazwę Muzeum Okręgowego Ziemi Kaliskiej.
Obecnie kaliskie muzeum gromadzi zbiory z zakresu archeologii, etnografii, historii i sztuki. Oprócz stałych i czasowych ekspozycji udostępnianych w gmachu głównym przy ulicy Tadeusza Kościuszki, muzeum prowadzi działalność w dwóch oddziałach: Rezerwacie Archeologicznym w Kaliszu-Zawodziu oraz Oddziale Literackim - Dworek Marii Dąbrowskiej w Russowie.
![Sehr geehrter, lieber Herr Professor, ich freue mich, dass sicch die gunstige Gelegenheit ergeben hat [...]](https://muzeawielkopolski.pl/media/cache/exhibit_list_tile/uploads/media/exhibit_image/0001/12/bca6a9c231a119dcac4220da6326012a.jpg "Sehr geehrter, lieber Herr Professor, ich freue mich, dass sicch die gunstige Gelegenheit ergeben hat [...]")
![Sehr geehrter Herr Professor, leider komme ich erst heute dazu [...]](https://muzeawielkopolski.pl/media/cache/exhibit_list_tile/uploads/media/exhibit_image/0001/12/91150d0b97a335ca64a856fe4409369c.jpg "Sehr geehrter Herr Professor, leider komme ich erst heute dazu [...]")
![Mesdames, Messieurs, Nous avons l'honneur de vous annoncer [...]](https://muzeawielkopolski.pl/media/cache/exhibit_list_tile/uploads/media/exhibit_image/0001/12/a9c7ead23963acb760a035beab220354.jpg "Mesdames, Messieurs, Nous avons l'honneur de vous annoncer [...]")